O Μπομπ Ντύλαν στο Terra Vibe Park.

Της Κατερίνας Στάμου

Όταν η μουσική ξεπερνάει την εποχή της και όταν μια βραχνή φωνή τραγουδάει θλιμμένους και απαστράπτοντες στίχους, τότε ο κόσμος ξεχειλίζει από αγάπη και η ζωή γίνεται εύκολη και ωραία. Τα συναισθήματα φορτίζονται ίσα-ίσα ώστε να γίνουν οι άνθρωποι λίγο πιο ποιητικοί και αυτόματα όλοι μοιάζουμε να ανεβαίνουμε επίπεδο ζωής. Και αν είσαι λιγάκι έξυπνος και ικανός να διακρίνεις την ουσία απ’ την επιφάνεια, τότε καταλαβαίνεις ότι πίσω από τα βραβεία και τη μουσική βιομηχανία, πίσω από τον όγκο της ιστορίας που θαμπώνει και παραμορφώνει, πίσω από κάθε ροκ εν ρολλ κλισέ, κρύβεται ένας κύριος που μεγάλωσε ακούγοντας Odetta, ένας κύριος ντυμένος με τον κομψό αέρα της δύσης, κάποιος που μοιάζει με μυθιστόρημα και που του αρέσει να ζωγραφίζει, κάποιος που σιωπά όταν πρέπει και μιλάει πάλι όταν πρέπει: προτέρημα πρωτοφανές για τους περισσότερους ανθρώπους. Κάποιος πολύ μα πολύ διαβασμένος που κάνει άψογα του κεφαλιού του και τον οποίο σέβονται ακόμη και όσοι «τον αντιπαθούν».

Η μαγιάτικη ζεστή βραδιά τα είχε όλα όσα έπρεπε για να αποδειχθεί ξεχωριστή: ο Ντύλαν βγήκε στη σκηνή στις 9.30 ακριβώς (όπως αναγραφόταν στο εισιτήριο) και με την πρώτη ματιά καταλάβαινες ότι πρόκειται για άνθρωπο που γεννήθηκε κάτω από ξεχωριστό αστέρι. Διότι πέρα από τα γεγονότα, πέρα από το κοινό που ζητωκραύγαζε και χειροκροτούσε, πέρα από την ταύτιση γενεών και γενεών με τη μουσική του, το μεγαλείο βρισκόταν σε αυτό το βλέμμα το γεμάτο ευγένεια και σπιρτάδα, σε αυτά τα τραγουδιστά λόγια που μιλάνε για μοναξιά μεγαλύτερη και από την απεραντοσύνη της ερήμου, σε αυτούς τους έρωτες που έγιναν τραγούδια και που έτσι ξαναζωντανεύουν επανειλημμένα κάθε φορά που κάποιος τα σιγοτραγουδάει μες το πλήθος. Και στην ποίηση της ψυχής που αναβλύζει μέσα από ένα κομμάτι σαν το Lonesome Death Of Hattie Carroll και από ένα άλλο σαν το Ballad Of A Thin Man: παιγμένα από μουσικούς τους οποίους έδενε μια θαυμάσια χημεία (με δυο-τρεις κιθάρες, ένα μπάσο, ένα αρμόνιο, μια φυσαρμόνικα και μερικά ακόμη όργανα) εκ των οποίων, μάλιστα, ο ένας είναι «θρύλος» και έφτασε αισίως τα 69 του χρόνια μα κουνάει τους ώμους του ανεπιτήδευτα και ζωηρά λες και είναι εικοσάρης. Ήταν ο ίδιος θρύλος που ένα χρόνο πριν είχα δει στο Palais Des Congres του Παρισιού και που -ως αναμενόμενο-, όπως και τώρα, μόλις βγήκε στη σκηνή έβαλα τα κλάματα.

Η βραδιά στην Αθήνα, λοιπόν, τα είχε κι αυτή όλα: είχε κλάματα και γέλια από συγκίνηση, είχε ουρλιαχτά από ενθουσιασμό και τρελό χορό πάνω στη νοητή 61η λεωφόρο, είχε ένα πυροτέχνημα ηχητικό που το λένε Rollin’ & Tumblin’, είχε δέος για το να νιώθεις σα μια πέτρα που κυλάει και περηφάνια για το να παίρνεις σα γυναίκα και να «σπας» σαν κοριτσάκι. Είχε και μια κυρία ηλικιωμένη που βρήκε το δρόμο της μέσα στο πλήθος και έφτασε στην πρώτη σειρά για να τον δει λιγάκι από κοντά, ήσυχα-ήσυχα, και ύστερα να φύγει. Είχε όμως και απογοητεύσεις και παράπονα από ορισμένους για το γεγονός ότι επί σκηνής δε μιλάει καθόλου ο Ντύλαν, για το γεγονός ότι στα live αλλάζει πολύ τα κομμάτια ο Ντύλαν. Για τη φωνή του Ντύλαν και για τη set list του Ντύλαν. Ο κόσμος σε θαυμάζει για να σε κρίνει ευκολότερα με την πρώτη ευκαιρία.

Εγώ παρόλα αυτά (ίσως από θέμα γούστου, ίσως από το ότι υπερίσχυσε της λογικής το συναίσθημα) ένιωθα έτοιμη να εκραγώ και να διαμελιστώ σε χιλιάδες λαμπερά κομματάκια. Κι αυτό επειδή ο Μπομπ μου ανήκει: ανήκει στις εμπειρίες μου, στις ανομολόγητες σκέψεις μου και στα όνειρά μου. Μου ανήκει όπως μου ανήκουν οι παιδικές μου αναμνήσεις, όπως μου ανήκουν οι συνήθειές μου κι ένιωσα προικισμένη βλέποντάς τον να πυρπολεί τις καρδιές μας με τρυφερότητα επί κοντά δυο ώρες. Ανήκει σε μένα και σε σένα (σε περίπτωση που τον αγαπάς όσο κι εγώ), ανήκει σε όλους μας γιατί καταφέρνει να μιλάει για ό, τι απαρτίζει τη ζωή με τον πιο δικό του, διαυγή και α-ληθινό τρόπο. Και την ίδια στιγμή δεν ανήκει σε κανέναν άλλο, παρά μόνο στον εαυτό του.

Όταν άνοιξε τη συναυλία με το Rainy Day Women, ένιωσα το σώμα μου να τρέμει και την καρδιά μου να μουδιάζει, κι όταν την έκλεισε με το All Along The Watchtower και στάθηκε μπροστά στη σκηνή κοιτάζοντας το κοινό θέλοντας σιωπηλά να το ευχαριστήσει, σκέφτηκα πώς έτσι μου άρεσε, πώς όλα έγιναν όπως έπρεπε να γίνουν κι αισθάνθηκα ευγνωμοσύνη που ο Ντύλαν φανερώθηκε στη ζωή μου νωρίς και τη γέμισε με φως και τόλμη. Ύστερα, κι αφότου η μουσική είχε ήδη πάψει, η σκηνή φωτίστηκε και το Terra Vibe άρχισε να αδειάζει, ενώ εγώ είχα την αίσθηση ότι το σύμπαν σταμάτησε να τρεμοπαίζει, καθώς ζαλισμένη σα μια μικρή, χαμένη σελήνη είχα την ανάγκη να περιστρέφομαι αιωνίως γύρω απ’ όσα μου προσέφερε ο Μπομπ επί σκηνής.

Δισκοθήκη | Μάιος 2010

Της Κατερίνας Στάμου

Jimi Hendrix: Valleys of Neptune (12 previously unreleased studio recordings)

Ας υποθέσουμε ότι είσαι ένα καλό δεκαπεντάχρονο αγόρι. Η μάνα σου στα γενέθλιά σου σού πήρε για δώρο μια μαύρη Strat, σαν εκείνη που είχε στα 70s ο Clapton,  σαν εκείνη με την οποία έπαιζε ο Hendrix στο Monterey Pop Festival  το ‘67.  Χάρη στο δάσκαλό σου, κάνεις τα πρώτα σου μουσικά βήματα. Λατρεύεις τον Rory Gallagher, τους Cream, και, φυσικά, τον Hendrix. Τον λατρεύεις τόσο που καμιά φορά λυπάσαι πολύ που πέθανε τόσο νέος. Με το χαρτζιλίκι απ’ τον πατέρα σου μαζεύεις όλα τα cd του: προτιμάς να τα έχεις τα άλμπουμ του και να μην τα κατεβάζεις από το διαδίκτυο. Τέτοια αδυναμία του έχεις.

Πριν μερικούς μήνες διαβάζεις στο ίντερνετ για ένα νέο άλμπουμ με 12 ακυκλοφόρητες στούντιο ηχογραφήσεις το οποίο αναμένεται να κυκλοφορήσει το Μάρτιο. Τρελαίνεσαι! Ο παραγωγικός φίλος σου, ο μεγαλύτερος κιθαρίστας όλων των εποχών, άφησε πίσω του μερικά κρυμμένα διαμάντια μαζί με τους Experience. Η σκέψη σε εξιτάρει: με το που φτάνει η μέρα, μετά το σχόλασμα τρέχεις φουριόζος ν’ αγοράσεις το cd. Πρώτο κομμάτι, μια αλλιώτικη, ενδιαφέρουσα εκτέλεση στο αγαπημένο σου Stone Free. Καλή επιλογή για αρχή, δυναμική, την απολαμβάνεις. Δεύτερο, κάτι που ποτέ πριν δεν είχες ξανακούσει: ο «ολοκαίνουργιος» ύμνος που ακούει στο όνομα Valleys of  Neptune φτάνει για πρώτη φορά στα αυτιά σου μιας και βγαίνει πρώτη φόρα στα ράφια των δισκοπωλείων και διαθέτει άφθονη ζωτικότητα και επιδεξιότητα ώστε να διδάξει και να αποστομώσει τους πάντες ακόμα και σαράντα χρόνια μετά τη γέννησή του. «Αυτή», σκέφτεσαι, «είναι ακόμα η μουσική της εποχής μας». Τρίτο κομμάτι, μια μανιακή διασκευή στο αγαπημένο τραγούδι του Χέντριξ, το οποίο συνήθιζε να παίζει σε live του (σύνθεση του θρυλικού μπλουζίστα Elmore James), Bleeding Heart: εδώ, άκρως ψυχωτικό, άκρως groovy, άκρως ζόρικο. Σε γεμίζουν μέθη και ευτυχία τα αέναα σολαρίσματά του. Η λίστα συνεχίζεται με ψυχεδελικές μπλουζιές, όπως είναι το Hear My Train A Comin’  και το Mr. Bad Luck, αλλά και με instrumental κομμάτια όπως το Sunshine of Your Love (το οποίο δε χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις) και το Lullaby of The Summer, καθώς και τα γνωστά για τους λάτρεις του Τζίμι, Fire και Red House (το δεύτερο, όντας ερωτιάρικο, ακούγοντάς το έτσι αλλαγμένο και ανανεωμένο από την παραγωγή του Kramer, σκέφτεσαι τρυφερά την κοπελίτσα που σου αρέσει στο σχολείο!). Ο δίσκος κλείνει με ένα στιλάτο Cryin’ Blue Rain, που σε αφήνει μετέωρο και σε γεμίζει με κάτι που θα περιέγραφες ως γλυκιά μελαγχολία. Ή μήπως είναι το αίσθημα νοσταλγίας για μιαν εποχή που δεν έζησες ποτέ, όπως λέει και σ’ ένα ποίημα του ο Λειβαδίτης; Ό, τι κι αν είναι, σημασία έχει ότι σ’ αρέσει και ότι σε κάνει να νιώθεις αφυπνισμένος, ξεχωριστός και rock. Ένα έντονο αίσθημα περιπέτειας κατακλύζει το κέντρο της εφηβικής σου ύπαρξης.

Περνάνε λίγες βδομάδες και το δίσκο τον έχεις ήδη λιώσει στο παίξιμο. Το ροκ σε κάνει ελεύθερο, τα νυχτερινά όνειρά σου γίνονται πιο ζωντανά και υπέροχα, αφηρημένα υπέροχα, σαν τους πίνακες του Kandinsky. Γράφεις και το πρώτο σου ριφάκι με μεγάλη επιτυχία: «Song for Jimi». Η μαμά σε επικροτεί. Σειρά έχει ένα ακόμη για την κοπελίτσα που σου αρέσει στο σχολείο, η οποία μπορεί να μην ακούει μανιωδώς Χέντριξ, ακούει ωστόσο ραδιόφωνο και μάλιστα Kosmos. Πράγμα προτιμότερο απ’ το ν’ ακούει Kiss Fm…

Ακούγοντας το Valleys of Neptune ξανά και ξανά, συνειδητοποιείς ότι οι αθάνατοι ήχοι του Τζίμι είναι ό, τι κρύβει πια μέσα του το κεφάλι σου, και τα πρωτόγονα riffs του είναι τα μηνύματα που πρέπει να μετατρέψεις μόνος σου σε ιδανικά για να πορευτείς όπως επιθυμείς μες στη ζωή σου. Δεν ξέρεις ακόμη το πώς και το γιατί, αλλά ευγνωμονείς τον Χέντριξ για όσα σου πρόσφερε και συνεχίζει να σου προσφέρει, τα οποία, όπως συμπεραίνεις, είναι ανεκτίμητα και περισσότερα απ’ όσα σου προσφέρουν οι καθηγητές σου στο σχολείο, οι αθλητές που θαυμάζεις, οι μουσικοί της εποχής σου. Οι αδιάφοροι συγγενείς σου και οι ανησυχητικά βολικοί συμμαθητές σου με τους οποίους αδυνατείς να συνεννοηθείς. Την ξέρεις την αλήθεια: ο Χέντριξ σου χάρισε περισσότερα από τον οποιονδήποτε. Περισσότερα κι απ’ τον πατέρα σου, περισσότερα κι από τη μάνα σου.   

Βιβλιοθήκη | Μάιος 2010

Της Κατερίνας Στάμου

Ρενέ Γκοσίνι - Ζαν Ζακ Σενπέ: Ο Μικρός Νικόλας, Το Κόκκινο Μπαλόνι

Εκδόσεις: Σύγχρονοι Ορίζοντες

Σελ: 159

Όταν ο Ρενέ Γκοσίνι πέθανε το Νοέμβριο του 1977, η γαλλική εφημερίδα "Monde" έγραψε: "ο Ρενέ Γκοσινί είναι για το βιβλίο κόμικ και τη σάτιρα, ό, τι είναι ο Πύργος του Άιφελ για το Παρίσι και ο Μπαλζάκ για το γαλλικό μυθιστόρημα". Πρόσχαρος, παραγωγικός, ευφυής, και με ρίζες πολωνικές και εβραϊκές, ο Γκοσινί δημιούργησε, μεταξύ άλλων, τρεις σειρές βιβλίων, οι οποίες αποτελούν ισχυρή αιτία για κάποιον μη Γάλλο να μάθει γαλλικά: ο θρυλικός Lucky Luke, ο σοφός Asterix και ο αξιολάτρευτος Μικρός Νικόλας είναι παιδιά ενός πατέρα από τους πιο στοργικούς και δημιουργικούς στην ιστορία της ένατης τέχνης και όχι μόνο.

Στον πιο νέο σε ηλικία ήρωα του, το Μικρό Νικόλα (ο οποίος για μένα συγκαταλέγεται στην ομάδα των πιο έξυπνων και ξεχωριστών πιτσιρικάδων ever μαζί με τη Μαφάλντα και την παρέα του Τσάρλυ Μπράουν και του Σνούπυ) ο Γκοσίνι έτρεφε μια ιδιαίτερη, ξεχωριστή τρυφερότητα. Παιδί με καλή ανατροφή, από μια απλή, συνηθισμένη οικογένεια και με αληθοφανείς -αν και κάπως γραφικούς- φίλους, ο Νικολά είναι η φιγούρα εκείνη την οποία χάρη στον πηγαίο αυθορμητισμό της, στο πρωτότυπο χιούμορ και τον άκακο κυνισμό με τον οποίο παρατηρεί και σχολιάζει την πραγματικότητα, δεν μπορούμε παρά να ξεχωρίσουμε και να ταυτιστούμε μαζί της. Ο Μικρός Νικόλας είναι ό, τι θα θέλαμε να κρατήσουμε αλώβητο μέσα μας, μα η δομή και η πορεία του κόσμου, σχεδόν πάντα και αναπόφευκτα, το καταστρέφει.

Προς ενίσχυση στον αγώνα για τη συντήρηση της παγκόσμιας παιδικότητας (μάλιστα! προσωπικά, έτσι το βλέπω), στα ήδη γνωστά και πολυδιαβασμένα βιβλία του πιτσιρικά γάλλου ήρωα, προστέθηκε κι ένα ακόμη, με δέκα, ανέκδοτες ιστορίες τις οποίες ανακάλυψε η κόρη του Γκοσινί κι έσπευσε να παραδώσει στον άλλο "γονιό" του Νικόλα, τον κορυφαίο σκιτσογράφο Ζαν Ζακ Σενπέ, με στόχο την αισθητική ολοκλήρωση τους. Γιατί τί θα ήταν αυτές οι μονάκριβες περιπέτειες δια χειρός Ρενέ χωρίς τα κλασσικά σκίτσα που τις καθορίζουν και τις συνοδεύουν τόσα χρόνια; "Στίχοι τραγουδιού δίχως μουσική, όπερα δίχως κουστούμια", σημειώνει πολύ εύστοχα στην εισαγωγή του βιβλίου η κόρη του συγγραφέα, η Άννα. Έτσι λοιπόν ο Νικόλας γεννήθηκε και πάλι από το πενάκι του Σενπέ, καταναλώνοντάς του αυτή τη φορά περισσότερο χρώμα, για να παραμείνει παιδί και για να μας παρασύρει κι εμάς μαζί του: μας τραβολογάει στην αλάνα του, παρέα με το χοντρό φίλο του Αλσέστ, τον πλούσιο Ζοφρουά και τους άλλους του φίλους, μας βγάζει βόλτα στο θέατρο, στο  πολυκατάστημα με τις κυλιόμενες σκάλες, μας πηγαίνει επίσκεψη στο σπίτι των Παντούφληδων, μας λέει τα σχέδια του για το τσίρκο που ονειρεύεται να στήσει… Μας διασκεδάζει, μας συγκινεί, μας γεμίζει τρυφερότητα. Διαβάζοντάς τον πάλι η καρδιά μου ζωηρεύει, νοσταλγεί εποχές που θυμίζουν καρικατούρες του παππούλη, πια, Σενπέ και πετά χαριτωμένα και ξένοιαστα σα δωρισμένο, εκτυφλωτικό, κόκκινο μπαλόνι…

A Day in the Life: Μια Μέρα Στο Ελληνικό Πανεπιστήμιο

Της Κατερίνας Στάμου

Τρίτη πρωί, Απρίλης μήνας, ο καιρός τρελαμένος, η διάθεση ευμετάβλητη. Με τα χέρια στις τσέπες του παλτού μου παίρνω το (μακρύ) δρόμο για το Πανεπιστήμιο. Στην τσάντα μου βρίσκεται ένα κόμικ γουέστερν με πιστολίδια και πολλούς ινδιάνους που μου κρατάει συντροφιά στο μετρό, αφότου παρκάρω το αμάξι μου στο κέντρο. Κατεβαίνω στη στάση Συγγρού-Φιξ και κατευθύνομαι προς τη σχολή. Με το μυαλό μου στον καβαλάρη Τζόναθαν Κάρτλαντ, έρχομαι αντιμέτωπη με τα συνηθισμένα, φοιτητικά ευτράπελα της ελληνικής πραγματικότητας. Χωρίς γαρνιτούρες και με ψυχραιμία είμαι εδώ να σας τα παρουσιάσω:  

Φτάνω στον υπαίθριο χώρο του Παντείου Πανεπιστημίου λίγο πριν τις έντεκα. Η εικόνα κάπως τραγελαφική, δε θυμίζει ιδιαίτερα πανεπιστημιακό campus: μέλη κομματικής παράταξης, καθισμένα σε πάγκους και περιτριγυρισμένα από πολύχρωμες αφίσες που διαφημίζουν, μεταξύ άλλων, τριήμερες εκδρομές και πάρτι σε κλαμπ της παραλιακής, παίζουν στη διαπασών σκυλοτράγουδα και μπιτάκια από τεράστια ηχεία. Ορισμένα, μάλιστα, χορεύουν. Τα παιδιά το διασκεδάζουν. Αναρωτιέμαι αν το γλέντι ακούγεται μέχρι τη βιβλιοθήκη (τρία μέτρα απόσταση) όπου δεκάδες άτομα μελετούν καθημερινά. Σκέφτομαι να κάνω παρατήρηση, αλλά τελευταία στιγμή το μετανιώνω: φεύγω, παίζοντας απογοητευμένη με το χρυσό κρικάκι στο αυτί μου.

Αργοπορημένη, μπαίνω στο μάθημα των έντεκα. Στην τάξη γίνεται κουβέντα για την οικονομική κρίση. Η καθηγήτρια επιμένει στο διάλογο: ποια είναι η γνώμη σας για την τελευταία δημοσκόπηση; Πόσο καλά ενημερωμένοι είναι οι Έλληνες για την κατάσταση της χώρας και την αναγκαιότητα των μέτρων που λαμβάνει η κυβέρνηση; Συμφοιτητές σχολιάζουν, συζητούν, θέτουν αυτονόητα ερωτήματα: τι θ’ απογίνει ένας άνθρωπος όταν του μειωθεί ο μισθός των 700 ευρώ; Πρόκειται περί τεράστιων προβλημάτων. Διατυπώνονται αντιρρήσεις: «Αν δε συμβεί αυτό», λέει η καθηγήτρια, «η χώρα θα χρεοκοπήσει. Οι αντιδράσεις στα νέα μέτρα δείχνουν την έλλειψη κοινωνικής συνείδησης». Εκφράζεται αντίλογος (υπάρχουν κι άλλες έξοδοι για να αποφευχθεί η χρεοκοπία), η κουβέντα συνεχίζεται. Στέκομαι στα λόγια κάποιου, λόγια ειπωμένα με στόμφο: «Στους Έλληνες είναι φυσικό που κακοφαίνεται η μείωση των μισθών, μιας και μέχρι τώρα καλοπερνάγανε: όλα τα μαγαζιά κάθε βράδυ είναι γεμάτα! Δεν έχουν πάρει χαμπάρι από οικονομική κρίση!» Αρκετοί δείχνουν να συμφωνούν πάνω σε αυτό. That’s the stupidity, σκέφτηκα, όπως τραγουδά και ο Solomon, και δεν έβγαλα άχνα.

Το μάθημα τελειώνει με τη συζήτηση μετέωρη σαν τους πλατωνικούς διαλόγους κι εμάς με το νου στο να πιούμε καφέ σαν παραδειγματικές ελληνίδες φοιτήτριες. Από το διπλανό κτίριο ακούγονται δυνατά «υστερικές» ροκ μουσικές. Το φαινόμενο σύνηθες: αίθουσες κάθε τόσο βρίσκονται υπό κατάληψη, για ακατανόητους, ανεξήγητους, μυστηριώδεις λόγους. Οι καταληψίες (συνήθως εξωσχολικοί) στρογγυλοκάθονται συστηματικά στις αίθουσες, βάζουν μουσική στη διαπασών και ψήνουν λουκάνικα. Καμιά φορά φέρνουν μαζί τους και χαριτωμένα κατοικίδια (δεν κάνω πλάκα). Όλα αυτά εκμεταλλευόμενοι την ιερότητα του ασύλου. Οι φοιτητές αρνούμενοι να διαχωρίσουμε την άξεστη συμπεριφορά (κοινώς, καφρίλα!) από τη διεκδίκηση αιτημάτων, κινδυνεύουμε, πιστεύω, να χάσουμε ό, τι πολυτιμότερο μας ανήκει.  

Πίνω ήρεμα τον καφέ μου, χαζολογάω, τεντώνομαι στον καναπέ. Το καφέ γεμάτο από φοιτητές και καθηγητές, το μάτι μου παίρνει πρέφα λογής- λογής ενδιαφέροντα βιβλία: Φουκώ, Μπάτλερ και δε συμμαζεύεται. Πληρώνω, φεύγω. Τρέχω να προλάβω το μάθημα των δύο. Ανεβαίνοντας τα σκαλιά, διακρίνω σε τοιχοκολλημένες αφίσες παρατάξεων να αναγράφονται αποφθέγματα σπουδαίων λογοτεχνών. Όντας ευαίσθητη σε τέτοια θέματα, εύχομαι οι «οπαδοί» να άφηναν τον κακομοίρη τον Μπρεχτ στην ησυχία του. Πάντα αντιπαθούσα την οικειοποίηση φράσεων από ομάδες, πάντα αντιπαθούσα και τις ίδιες τις ομάδες -πόσο μάλλον όταν αυτές αποτελούνται από εικοσάχρονα παιδιά που θα έπρεπε να είχαν το μυαλό τους σε άλλα πράγματα, μακριά από την κάθε μορφής ένταξη. Ωστόσο, δε μου πέφτει κανένας λόγος: ο καθένας έχει το δικαίωμα να εκφραστεί όπως θέλει -όλοι μπορούμε να μιλήσουμε για «επανάσταση». Όπως λένε και οι Beatles: “We all want to change the world”.

Στην αίθουσα, παρατηρώ τους φοιτητές: παιδιά (μερικά με πολύ συμπαθητικά, αγαθά πρόσωπα) με φοιτητική ζωή δύο χρόνων, τριών χρόνων, τεσσάρων, δεκατεσσάρων. Τι είναι η φοιτητική ζωή στην Ελλάδα; Σε δημόσιο επίπεδο είναι το πρόγραμμα διδασκαλίας που παραπαίει, τα αμφιθέατρα με τα ετοιμόρροπα θρανία, η μάθηση που είναι «διάβασμα» και όχι «μελέτη», οι καθηγητές που στο σύνολό τους είναι κουρασμένοι και συχνά ασυνεπείς, οι φοιτητές που είναι αδιάφοροι ή πιόνια των κομμάτων, κινδυνεύοντας να παραδοθούν σε αυτό που πολύ εύστοχα ο Τσαγκαρουσιάνος αποκάλεσε (αναφερόμενος σε άλλο θέμα, ωστόσο) «σκύλευση της νιότης». Δε βλέπω πουθενά σχεδόν αθώα, τρυφερά, νεανικά όνειρα, σχεδιασμένα απ’ το σφρίγος της αίσθησης παντοδυναμίας για την οποία υποτίθεται ότι διακρίνονται τα νιάτα. Βλέπω μονάχα τσάντες Louis Vuitton, εξεζητημένες στιλιστικές εμμονές (ένδειξη ανησυχητικής εσωτερικής κενότητας κι ανασφάλειας) , κακόγουστα συνθήματα στους τοίχους (τα οποία ορισμένοι τα συγκρίνουν με το κίνημα του Μάη του ’68!), πολλά τσιγάρα (τις περισσότερες φορές χωρίς να υπάρχει λόγος) και αγαρμποσύνη στη νοοτροπία, πράγμα που μου θυμίζει τους τωρινούς μεσήλικες, τους φορτωμένους με λάθη που τους κάνουν να αγκομαχούν. Και μερικά ενδιαφέροντα βιβλία σαν εκείνα που πρόσεξα το μεσημέρι στο καφέ… των οποίων όμως άραγε γίνεται πράξη ποτέ η ουσία του περιεχομένου τους;

Δεν ξέρω αν φταίει η χώρα, η ανθρώπινη φύση ή εγώ η ίδια, αλλά ανέκαθεν αναρωτιόμουν το ίδιο πράγμα με τη Μαφάλντα, τότε που κοιτούσε τον ουρανό και σκεφτόταν το σύμπαν, τους πλανήτες και τους ιπτάμενους δίσκους:  «Μα γιατί με τόσους κόσμους εξελιγμένους, ΕΓΩ να γεννηθώ Σ’ ΑΥΤΟΝ ΕΔΩ;;;» Για να παρηγορηθώ, κλείνομαι στο καβούκι μου: μέσα στο μικρόκοσμό μου που συντηρώ με πείσμα και ευλάβεια, παίρνω ένα cd από το ντουλαπάκι του αυτοκινήτου, το βάζω στην υποδοχή και επιλέγω ένα κομμάτι: είναι το A Day In The Life των Beatles. Η ασήμαντη ζωή μου χωρά ανεκτίμητης αξίας πράγματα. Από την πρώτη κιόλας νότα, η δυσαρέσκεια μου έχει παρέλθει, κι εγώ, με ανακούφιση και δέος, μπορώ επιτέλους ν’ ανασάνω υποστηριζόμενη από κάτι που με εξυψώνει, νιώθοντας σαν στο σπίτι μου.

Δισκοθήκη | Μάρτιος 2010

The Stone Roses 20th Anniversary Deluxe Edition

“Sometimes I fantasize
When the streets are cold & lonely
And the cars they burn below me
Don’t these times fill your eyes?
Are you all alone?
Are you made of stone?”

Τον Απρίλη του 1989, η Ανατολική Ευρώπη βρισκόταν υπό επανάσταση.

Catherine's Soundtrack:...Της φιλίας

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΤΑΜΟΥ

στο Χρήστο Καραλιά για τους φίλους που είχε, έχει και θα έχει. Αγαπημένο βιβλίο για τη φιλία: το Στο Δρόμο του Τζακ Κέρουακ
Αγαπημένη ταινία για τη φιλία: Θέλμα και Λουίζ (επίσης, Midnight Cowboy, Toy Story 1 & 2 κ.α.)
Αγαπημένοι φίλοι: Οι πιστοί φίλοι. Οι αστείοι, καλοπροαίρετοι, γενναιόδωροι, απλοί άνθρωποι. Εκείνοι που ξέρουν τί θα πεις προτού τους το πεις, εκείνοι που σου τηλεφωνούν και σου στέλνουν sms τα ξημερώματα. Εκείνοι που είναι πάντα πρόθυμοι να σε χορέψουν στα πάρτυ, που σε νοιάζονται όταν αρρωσταίνεις, που σου χαρίζουν δώρα των οποίων οι τρίτοι δε θα "έπιαναν" τη σημασία τους. Ένας φίλος είναι... "κάποιος που σ'αγαπάει σαν τη μουσική του." Για να πετύχει μια φιλία... πρέπει, πέρα από χημεία και κοινά ενδιαφέροντα, να υπάρχει και καλή διάθεση.

Αγαπημένο τραγούδι για τη φιλία: You've Got a Friend In Me του Randy Newman, καθώς επίσης και (όχι μόνο) τα δέκα ακόλουθα (χωρίς σειρά προτεραιότητας):

1. The Beatles: With a Little Help From My Friends. Τί είναι ένας φίλος σύμφωνα με τα Σκαθάρια; Είναι κάποιος που σε βοηθάει, που σε στηρίζει και που σε αγαπάει ακόμα κι αν τραγουδάς φάλτσα, κάποιος που σου κρατάει συντροφιά και σε παρηγορεί όταν είσαι μόνος και απογοητεύμενος, τσακισμένος από την αγάπη. Όταν οι έρωτες παρέρχονται, οι φίλοι παραμένουν σταθεροί σαν τα κομμάτια των Beatles: σε κάθε ερωτική πίκρα, σε κάθε συναισθηματικό βάσανο, οι φίλοι έχουν απάντηση σε όλα, μοιράζοντας στα δύο τον πόνο και χαρίζοντάς σου το ενδιαφέρον που σου αξίζει σαν ένας πληγωμένος Ringo Starr που τραγουδάς με το δίκο σου αξιαγάπητο, παραπονιάρικο τρόπο αυτό το κομμάτι.
   
2. The Rolling Stones: Waiting On A Friend. Πώς θα ήταν άραγε η ζωή μας αν είχαμε κολλητούς τους Rolling Stones; Θα τηλεφωνούσαμε στον Μικ Τζάγκερ και θα του λέγαμε "Έι, Μικ τι κάνεις; Πού χάθηκες ρε κωλόπαιδο; Τί έγινε μ'εκείνη την ξανθούλα που έβγαινες; Είστε ακόμα μαζί;" Και θα μας απαντούσε: "Έλα ρε exitor! Τί να κάνω; Μια χαρά...Μπα, όχι, χωρίσαμε. Τα βαρέθηκα αυτά: τις γυναίκες, το ποτό... θέλω την ησυχία μου τώρα. Έναν φίλο περιμένω. Πέρνα κι εσύ αν δεν έχεις τίποτα να κάνεις...". Και φτάνοντας στο φτωχικό του, θα τον βλέπαμε παρέα με τον Κηθ να σκαρώνουν το εν λόγω λατρεμένο σινγκλάκι...
   
3. Pink Floyd: Wish You Were Here. Στο Σάββατο Βράδυ Στην Άκρη της Πόλης της Σώτης Τριανταφύλλου, ο Νίκυ στέλνει μια κάρτα στη φίλη του και αφηγήτρια του μυθιστορήματος, γράφοντάς της πάνω στίχους από το Wish You Were Here:"How I wish you were here/ We're just two lost souls swimming in a fish bowl, year after year/ Running over the same old ground/ What have we found? The same old fears..". Πάντα θαύμαζα το Νίκυ για τον καλόκαρδο χαρακτήρα του, για τα ταξίδια που έκανε, καθώς επίσης και για τις κάρτες που έστελνε. Είναι ωραίο να αφιερώνεις τέτοια λόγια στους αγαπημένους σου φίλους, ειδικά όταν παίρνουν τη μορφή αριστοτεχνικών στίχων γραμμένων από άτομα όπως οι Floyd.
4. The Velvet Underground: She's My Best Friend. Οι Velvets μπορεί να ήταν μυστήριοι και αινιγματικοί, λιγάκι αλλοπαρμένοι τύποι (γοητευτικοί κατ'εμέ ασφαλώς), αλλά -πώς να το κάνουμε;- είχαν κι αυτοί τους κολλητούς τους. Η καλύτερη τους φίλη -όπως μας εξομολογούνται εδώ- ήταν κάποια που τους καταλάβαινε όποτε είχαν τις μαύρες τους, κάποια κοπέλα ξεχωριστή, διαφορετική απ'τις άλλες. "Better than a dog or car", προσθέτουν. Και, πράγματι, έχουν δίκιο: σπανίζουν τα άτομα που μαζί τους περνάς καλύτερα απ'ό,τι μ'έναν σκύλο ("τον καλύτερο φίλο του ανθρώπου") ή μ'ένα αυτοκίνητο (βλ. την ταινία Christine). Ο κόσμος πάει κατά διαόλου. Γι'αυτό και δεν είναι λίγοι εκείνοι που βρίσκουν παρηγοριά σ'αυτά τα δυο, μιας και μάταια ψάχνουν κάποιον να συνεννοηθούν. Κι όμως: ποιός θα έλεγε όχι στο να είχε κολλητάρι του τον Snoopy ή μια Ford Mustang του 1966; Ε; Ποιός;
   
5. The Doors: Hyacinth House. Ο Τζιμ μας αποχαιρέτησε με ένα "I need a brand new friend who doesn't bother me/ I need a brand new friend who doesn't trouble me/ I need someone who doesn't need me". Όταν ήμουνα μικρή δεν μπορούσα με τίποτα να καταλάβω πώς γίνεται κάποιος ν'αποζητά έναν φίλο που δεν τον χρειάζεται. Μεγαλώνοντας κατάλαβα την αξία του να έχεις ελευθερία κινήσεων κι επιλογών μέσα στις σχέσεις σου, καθώς επίσης και το ασύγκριτο, παράδοξα τέλειο, ανεξέλεγκτο συναίσθημα που συνεπάγεται το γεγονός του να μη σε έχει κανείς ανάγκη. "Όταν δεν έχεις τίποτα, δεν έχεις και τίποτα να χάσεις", έγραψε ο Dylan. O Morrison (όπως διάβασα κάποτε σε μια βιογραφία) κατάφερε να χωρέσει τη σοφία του ενδομηντάρη σε εικοσιεφτά χρόνια ζωής.
   
6. War: Cisco Kid. Διάσημος φανταστικός αντι-ήρωας της Άγριας Δύσης, ο Cisco Kid εμφανίστηκε σε σειρές βιβλίων κόμικ, σε ραδιοφωνικές αμερικάνικες εκπομπές, σε ταινίες του κινηματογράφου, ακόμη και στην τηλεόραση. Εδώ οι War εμπνεόνται από το θρύλο του και τη γοητεία του και τον κάνουν φιλαράκι τους. Μας λένε για το ουίσκι που έπινε και για τον άλλο, το φίλο του τον Pancho που έπινε το κρασί, μας λένε πού τον συνάντησαν για πρώτη φορά (στο Rio Grande), εκείνο το τρελό βράδυ στην αμερικανική ενδοχώρα, τότε που οι ληστές κυνηγούσαν ανελέητα έναν γκρίνγκο. Μας περιγράφουν ένα σκηνικό της αλητικής ζωής τους, της δικιάς τους παλιάς, καλής, αντισυμβατικής τρελοπαρέας... Είναι για να τους ζηλεύεις (;).
   
7. Kimya Dawson: Loose Lips. "Αν θέλεις να καείς, θυμίσου ότι σε αγαπάω, αν θες να αυτοτραυματιστείς θυμίσου ότι σε αγαπάω, αν θες να πεθάνεις θυμίσου ότι σε αγαπάω", τραγουδάει με αξιολάτρευτη παιδική αφέλεια η Kimya Dawson, σε αυτό το πανέμορφο τραγούδι που ακούστηκε στην υπέροχη ταινία Juno, και μιλά για ένα ανήσυχο παρεάκι που όλο αγκαλιάζεται, φιλιέται, χορεύει, τραγουδάει, ενώ παράλληλα διαμαρτύρεται για πράγματα που του τη "σπάνε" (όπως η κυβέρνηση Μπους) και μας βεβαιώνει ότι δεν πρόκειται με τίποτα να το βάλει κάτω στις επαναστατικές του εκδηλώσεις, ακόμη κι αν κάποιος καλέσει τους μπάτσους εναντίον του! Η Dawson καταφέρνει να εκφράσει τις πολιτικές της πεποιθήσεις με τρόπο ιδιαίτερα γοητευτικό και ευρηματικό, ντύνοντάς τες με μια "κολλητική", πρωτότυπη μελωδία, που ανακαλεί στη μνήμη τη γλυκύτητα των ανεπανάληπτων εφηβικών στιγμιοτύπων.
   
8. Bob Dylan: Positively 4th Street. Πάντα προτιμώ τη μοναξιά από τη συναναστροφή με ανθρώπους που το μόνο που καταφέρνουν είναι να με δυσαρεστήσουν και να μου χαλάσουν το κέφι με τις μικροκακίες τους. Ο Ντύλαν σε αυτό το κομμάτι -που με μετριοπάθεια θα χαρακτήριζα απλά ως "ύμνο"- τραγουδάει ό,τι εγώ αισθάνομαι για όλους όσοι υποκρίνονται ότι έχουν καλές, φιλικές προθέσεις. Και μάλιστα όχι μόνο για αυτούς (που υποκρίνονται τους φίλους), αλλά και για όλους τους αδικαιολόγητα κάλπηδες γενικότερα, τους ψευτοκουλτουριάρηδες και τους δήθεν επαναστάτες, τους πικρόχολους και τους συμπλεγματικούς, τους μίζερους μικροαστούς και φοβισμένους εθνικόφρονες. Όσα νιώθω, ο Μπομπ τα εκφράζει άψογα στους τέσσερις τελευταίους στίχους: "I wish that for just one time/You could stand inside my shoes/You'd know what a drag it is/To see you".
   
9. Carole King: You've Got A Friend. Πρόσφατα κουβέντιαζα με κάποιον, ο οποίος δεν έχει κανέναν φίλο. Αυτόματα θυμήθηκα εκείνο το τραγουδάκι της Carole King που στους στίχους του αποτυπώνονται περίφημα όλες οι υποσχέσεις που μας δίνει απλόχερα κάποιος που μας νοιάζεται αληθινά. Δε γνωρίζω για ποιόν/α έγραψε η Carole αυτό το κομμάτι, αλλά σίγουρα πρέπει να τον/ην αγαπούσε πολύ: μέσα από τα λόγια του τον βεβαιώνει ότι εκείνη θα βρίσκεται δίπλα του κάθε χειμώνα, άνοιξη, καλοκαίρι και φθινόπωρο, ότι θα του φωτίζει το πιο σκοτεινό του βράδυ. Του υπόσχεται ότι και μόνο με το κάλεσμα του ονόματός της, εκείνη θα τρέχει αμέσως στην πόρτα του... "Τώρα πια δεν είναι ωραίο να ξέρεις", τον ρωτάει "ότι έχεις μια φίλη; όταν οι άνθρωποι μπορούν να γίνουν τόσο ψυχροί που θα σε πονέσουν και θα σ'εγκαταλείψουν...". Όλοι οι μοναχικοί άνθρωποι, νομίζω, θα ήταν πιο ευτυχισμένοι, αν τύχαινε κάποτε στο δρόμο τους ένα τρυφερό και αφοσιωμένο πλάσμα σαν την Carole King.
   
10. Κωσταντίνος Βήτα: Μιράντα. "Τώρα πια κανείς δε βιάζεται για σένα/ ήσουν-δεν ήσουν εικοσιένα", και ύστερα "αγαπώ τη ζωή, η ζωή είναι αγάπη/ μου λείπεις πολύ αλλά είμαι εντάξει". Ο Κωσταντίνος Βήτα γράφει μουσική για την απώλεια ενός φίλου, καθώς και για το χρόνο που περνά κάνοντάς σε, αφότου έπεσες, να ξανασηκωθείς. Το κομμάτι "Μιράντα" θυμίζει όμορφο πρωινό που, καθώς οδηγείς στο κέντρο της πόλης με το αυτοκίνητό σου, ακούς στο ραδιόφωνο ένα αγαπημένο παλιό τραγούδι ("...It's the same old song, but with a different meaning since you've been gone...") κι εύχεσαι να είχες δίπλα σου εκείνον που σου λείπει ώστε να το μοιραζόσουν μαζί του. Σιγοτραγουδάς το ρεφραίν νοσταλγικά, κοιτάζεις το δρόμο μπροστά σου που παραδόξως είναι άδειος. Ανεβάζεις ταχύτητα, και συνεχίζεις.

Μάρτιος 2010 www.exitmag.tk

Ευχήσου και η τύχη σου δουλεύει

Όλοι εμείς στην EXIT είδαμε κι απόειδαμε, και έτσι αποφασίσαμε να αρχίσουμε να κάνουμε ευχές. Όποιος τις ακούει και μπορεί να τις πραγματοποιήσει, παρακαλείται όπως αφήσει κόμεντ ή μέηλ. Αν ο Θεός μας διαβάζει, παρακαλείται ας επικοινωνήσει κι αυτός όπως μπορεί.

Εύχομαι το 2010 να μάθει από τα λάθη του 2009.
Εύχομαι το παιδί μας (η ΕΧΙΤ) να προοδέψει, και
να γίνει όπως την ποθούμε, γιατί εμείς, οι γονείς της
έχουμε ξοδέψει πολύ χρόνο (αλλά οχι τόσο χρήμα)
για να προοδέψει. Τέλος, εύχομαι να μη χρειαστεί
να μείνω ξανά εσώκλειστος για 8 μέρες λόγω καμίας αρρώστιας.
Α! Και από Δευτέρα να βρω τη δύναμη να αρχίσω κολυμβητήριο.
Χρήστος Καραλιάς

Εύχομαι...εύχομαι...εύχομαι...
Εύχομαι ένα αγωνιστικό-ανατρεπτικό 2010.
Εύχομαι κούπες για το τριφύλλι παντού,
και για την εξιτ εύχομαι μια δυναμική χρονιά
γεμάτη άρθρα, συνεντεύξεις και πολλούς
νέους αναγνώστες!
Αλέξανδρος Μινωτάκης

Στο ροζ μου συννεφάκι, το 2010 θα ευχόμουν
να πραγματοποιηθούν τα ακόλουθα: λύση του
περιβαλλοντικού προβλήματος του πλανήτη.
Τέλος στους πολέμους Αμερικής με Ανατολή.
Στην Ελλάδα, αύξηση των βασικών μισθών,
μείωση της ανεργίας, κατάργηση της στράτευσης,
νομιμοποίηση της μαριχουάνας.
Καλύτερο Πανεπιστήμιο.
Η αστυνομία ας γινόταν πιο συμπαθητική,
οι επαναστάτες ας ορίζονταν σύμφωνα με το πόσο
αγαπούν κι όχι με το πόσο καταστρέφουν.
Τέλος, ο Clapton ας επισκεφτόταν την Αθήνα
για live κι εγώ ας κέρδιζα υποτροφία για το UCLA.
Ο κόσμος, όμως, δεν είναι ούτε ροζ, ούτε ασχημάτιστος σα σύννεφο.
Αντίθετα, είναι πολύχρωμος και βραδυκίνητος.
Γι'αυτό θα ευχηθώ κάτι που τραγουδούσαν οι Suicide:
"Keep Your Dreams Burning Forever" και θα στοχεύσω σε
ό,τι μου έδειξε ο Almodovar:
"Είσαι τόσο αληθινή όσο πιο κοντά βρίσκεσαι σε αυτό που ονειρεύεσαι".
Καλή Χρονιά, αναγνώστες!

Κατερίνα Στάμου

Ποτέ μου δεν κατάλαβα γιατί

η αλλάγη του χρόνου θα σημαίνει και την αλλαγή
του κόσμου αλλά anyway! Παρακαλώ, λοιπόν, το 2010
να μην παραδειγματιστεί από το 2009 και στολίσει κι αυτό
στα Χριστούγεννα του γερανούς και περίπτερα.
Κι αν δεν μπορούμε να το αποφύγουμε τουλάχιστον ας τα
εμφανίζει ένα ένα και με τρόπο. Απαιτώ λιγότερη μιζέρια
σε άτομα που δεν έχουν κλείσει ακόμα την δεύτερη δεκαετία
της ζωής τους. Από την πέμπτη και ύστερα, έχει ο Θεός...
Θέλω το 2011 να μην έχω τα ίδια «θέλω» με το 2010.
Να σημειωθεί ότι από το 2006 δεν έχουν άλλαξει.
Ακόμη περιμένω μια χρονολογία να τους δώσει σημασία.
Και τέλος εύχομαι υγεία, αγάπη και ευτυχία.
Α, και τον Ερμή φιλάνθρωπο και όχι ανάδρομο...
Εύη Αργυρίου

Πέρα από τα τυπικά, θα ευχηθώ στους αναγνώστες μας
να έχουν όποια/όποιον επιθυμούν κοντά τους αντί για ό,τι επιθυμούν.
Εντάξει η ευχή για υγεία είναι αυτονόητη.
Ελπίζω ακόμη να εξέλθουμε από την ύφεση
και το 2010 να είναι πιο ευοίωνο οικονομικά
από το έτος που τελείωσε. Να σταματήσουν
οι απολύσεις και να μειωθούν οι άνεργοι.
Η νέα δεκαετία να φέρει την ανανέωση σε όλα τα επίπεδα
και να είναι πιο αξιομνημόνευτη από τα 00’s.
Φυσικά και η exit να γίνει ό,τι πιο hot στο ελληνικό internet
(επειδή άμα δεν παινέψεις το σπίτι σου θα πέσει να σε πλακώσει)
Και από στόχους:
1) Να δω τους U2 από κοντά
2) Να πάω στη Ν. Αφρική για να στηρίξω τη δύσκολη προσπάθεια της Εθνικής
3) Να δούμε άλλο ένα ενδιαφέρον συναυλιακό καλοκαίρι
4) Αυτά… new year’s resolutions θα σας κάνω τώρα;
Χρόνια πολλά! Να βάλετε ρεαλιστικούς στόχους
και να τους υλοποιήσετε για να
μην κάνετε τις ίδιες «ψεύτικες» υποσχέσεις
προς τους εαυτούς σας κάθε χρόνο!
Μιχάλης Κωνσταντόπουλος

Όλοι λένε πως το 2009 αποτέλεσε μια τραγικά

άσχημη χρονιά και ίσως να μην έχουν άδικο.

Ίσως όμως και να έχουν, γιατί δεν ξέρω αν υπάρχει κανείς

άλλος εκτός από εμάς τους ίδιους ο οποίος να μπορεί

να χαρακτηρίσει τη ζωή του ως «καλή», «κακή», «μίζερη» ή «αδιάφορη»,

μέσα στα πλαίσια μιας χρονιάς. Καλό είναι να μη γενικεύουμε.

Επίσης, καλό είναι να αφήσουμε τους χαρακτηρισμούς στην άκρη.

Δεν υπάρχουν καλές και κακές χρονιές, αλλά σωστή και μη σωστή

αντιμετώπιση των δυσκολιών που μπορεί να προκύψουν.

Εύχομαι λοιπόν αισιοδοξία, υγεία, επιτυχίες και τεράστια χαμόγελα

γιατί είναι απαραίτητα! Όσον αφορά τώρα τον παράγοντα τύχης,

υπάρχει και ένα «ρητό» το οποίο λέει «όταν όλα πάνε ανάποδα,

κάνε κατακόρυφο»! Καλή και γεμάτη χρονιά σε όλους μας!

Στέλλα Ελματζόγλου

Catherine's soundtrack | Τραίνα

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΤΑΜΟΥ
Στο βιβλίο του Ζωρζ Σιμενόν Ο Άνθρωπος Που Έβλεπε Τα Τρένα Να Περνούν, ο Κέες Πόπινγκα ζει μια φιλήσυχη ζωή οικογενειάρχη. Ένα βράδυ παρακολουθεί τα τρένα καθώς περνούν απ'το σταθμό της γειτονιάς του και κάτι μέσα του αναποδογυρίζει. Έπειτα ακολουθούν πολλά ταραχώδη γεγονότα και όλοι αναζητούν την αλήθεια, την απάντηση στο αίνιγμα Κέες Πόπινγκα. Τί ήταν αυτό που διέκρινε ο ήρωας στα τρένα, στον τρόπο, που όπως γράφει ο Σιμενόν, με κατεβασμένα τα στόρια σκέπαζαν το μυστήριο των επιβατών τους και έστριψε την τροχιά της ζωής του εκατόν ογδόντα μοίρες;

Πέρασα τις ανιαρές χριστουγεννιάτικες διακοπές ακούγοντας τραγούδια για τρένα. Εντρύφησα στα συναισθήματα που αυτά προκαλούν όταν τραγουδηθούν : τα τρένα πάντα γοήτευαν τους μουσικούς, ιδιαίτερα τους πιο δυτικούς, τους bluesmen. Σαν ένας δεύτερος Πόπινγκα, μου έρχεται να προβώ κι εγώ σε επαναστατικές πράξεις (πιο δημιουργικά, όχι φονικά!). Για όλη αυτή τη διάθεση φταίνε τα παρακάτω δέκα τραγούδια, που μέσα τους συγκαταλέγονται φολκ μελωδισμοί, ροκ ύμνοι προσωπικής ελευθερίας, τζαζ τάσεις φυγής. Σαν ένας άλλος Rob Gordon από το High Fidelity, αρχίζω να "στήνω" Top Ten, παίζοντας λιγάκι με τη ζωή μου (με τη μουσική δηλαδή)...

1. Tom Waits: Downtown Train, 1985 Μετά τα μεσάνυχτα, κόβω άσκοπες βόλτες παρέα με τον Τομ Γουέιτς στο Μπρούκλιν. Κοιτάζουμε μαζί το στρογγυλό κίτρινο φεγγάρι πάνω από την πόλη, τα κορίτσια μέσα στο τρένο, συνηθισμένα και ανίκανα να αιχμαλωτίσουν την καρδιά του τροβαδούρου-καβαλιέρου μου. Ο ίδιος μου μιλά για κείνη τη μία και μοναδική κοπέλα που αγαπά. Με λέξεις κινηματογραφικές μου περιγράφει πώς τις νύχτες την παρακολουθεί έξω από το σπίτι της, με τρόπο παθητικό, απόλυτα κρυφό. Εκείνος πάντα παραμένει απαρατήρητος, κυνηγώντας σα γνήσιος ρομαντικός μια αγάπη-χίμαιρα. Έρωτας χωρίς ανταπόκριση διαδραματίζεται τα βράδυα στους δρόμους του Μπρούκλιν: κάποιος, περίλυπος και μόνος, βλέπει τον έρωτα να τον προσπερνά, σα τρένο που διασχίζει φευγαλέα τις ράγες.
2. Vashti Bunyan: Train Song, 1968 Η Vashti Bunyan, μια από τις πιο αισθαντικές φολκ ερμηνεύτριες που έχει γεννήσει η Αγγλία, συνέθεσε αυτή την πανέμορφη ωδή για τη λαχτάρα κι αμηχανία του έρωτα το 1966. Μια κοπέλα ταξιδεύει προς τα βόρεια με το τρένο προκειμένου να συναντήσει τον αγαπημένο της. Το μυαλό της άδειο, μέσα του ηχούν μονάχα οι ήχοι απ'τη μηχανή του τρένου. Μπερδεμένη κι ανήσυχη, δεν ξέρει καν τί θα του πει μόλις τον βρει, μιας και η απόσταση χρόνου και τόπου την έχει βάλει σε σκέψεις: σκέψεις που αναπτύσσονται μέσα στο βαγόνι και καταλήγουν σε τραγούδι που συνοδεύει το ρυθμό του ταξιδιού της. Ο συλλογισμός της στριφογυρίζει και στο τέλος σβήνει κάπως έτσι: "Nothing I've learnt all my life on the way to you/Only our love that's over and gone".
3. John Coltrane: Blue Train, 1957 Το Blue Train είναι γρήγορο, εντυπωσιακό, ρομαντικό, εμπνευσμένο: ιδανικό μέσο για ταξίδι σε έναν προορισμό που προσφέρει μοναδική συγκίνηση. Όταν ηχογραφήθηκε το Σεπτέμβρη του 1957 στο στούντιο Van Gelder του New Jersey, ο τρομπετίστας Lee Morgan ήταν μόλις δεκαεννιά χρονών. Είχε την ηλίκια που έχω εγώ σήμερα και την εμπειρία μιας ανεπανάληπτης μουσικής δημιουργίας που όμοιά της ποτέ δε θα ζήσω.
4. The Greatful Dead: Casey Jones, 1969 "[...] Drivin' that train/ High on cocaine/ Casey Jones you better/ Watch your speed [...]". Ο Jerry Garcia είχε πει γι'αυτό το κομμάτι ότι αποτελεί μια καλή απεικόνιση του τί είναι η κοκαϊνη: a little bit evil. And hard-edged. Αποδίδοντας παράλληλα φόρο τιμής στον Casey Jones, μηχανικό που σκοτώθηκε το 1900 στην προσπαθεία του να σταματήσει το τρένο του προκειμένου να σώσει ανθρώπινες ζωές από ένα θανάτηφόρο ατύχημα, οι Dead μας χαρίζουν ένα ακόμη μουσικό μεγαλείο. Ζηλεύω όσους έζησαν τη δεκαετία του '60 και όσους πρόλαβαν να θαυμάσουν από κοντά το συνολικό μεγαλείο των Greatful Dead.
5. Cat Stevens: Peace Train, 1971 Τραγούδι ειρήνης από το 1971. Στο τρένο αυτό στο οποίο μας καλεί ο Cat Stevens δεν υπάρχουν μίση και στενοχώριες, ούτε πόλεμοι και βάσανα, μονάχα καλοί φίλοι και γλυκά χαμόγελα. Αγάπες και λουλούδια. Και πολλή μουσική, υποθέτω. Τέτοια τραγούδια, δυστυχώς, δε γράφονται πια.
6. Johnny Cash: Folsom Prison Blues, 1955 Ένας άντρας που βρίσκεται στο κελί της φυλακής Φόλσομ ακούει το τρένο απ'έξω να περνά με προορισμό το San Antone, ή αλλιώς, τη ζωή να συνεχίζεται μακρυά του, καθώς ο ίδιος αγκιστρωμένος ανάμεσα στους τέσσερις τοίχους μετανιώνει για το έγκλημα που διέπραξε. Εδώ, το πέρασμα του τρένου μοιάζει να ειρωνεύεται άθελά του το δύστυχο βαρυποινίτη και ο Τζόνυ Κας γράφει ένα από τα πιο κλασσικά, ειλικρινή και ανθρώπινα τραγούδια στην ιστορία της μουσικής του 20ου αιώνα.
7. Woody Guthrie: 900 Hundred Miles, 1944 Τί προσέφερε ο Woody Guthrie στον κόσμο μέσα σε 55 χρόνια ζωής; Αναρίθμητα τραγούδια και ιδέες για κοινωνική πρόοδο, για τους καιρούς που πρέπει να αλλάξουν, για τα δικαιώματα των εργατών. Η αμερικανική φολκ μετά το έργο του Γούντυ δε θα ήταν ποτέ πια η ίδια. Στα περισσότερα τραγούδια του καταγράφονται οι προσωπικές εμπειρίες από την περίοδο του Dust Bowl και της παγκόσμιας οικονομικής ύφεσης, από την ανεργία και τη φτώχεια της αμερικανικής πραγματικότητας. Στο 900 Hundred Miles, το τρένο που τον φέρει βρίσκεται ακόμα εννιακόσια μίλια μακρυά από το σπίτι του. Ο Γούντυ περνάει δύσκολα. Έμμεσα πάλι μας θέτει το παγκόσμιο του διαχρονικό ερώτημα: "Is this land made for you and me?"
8. Eric Clapton: Ramblin' On My Mind, 1975 Ο Clapton είχε πει για τον Robert Johnson ότι είναι ο σημαντικότερος τραγουδιστής των μπλουζ που έζησε ποτέ. Διασκεύασε το αγέραστο άσμα του, Ramblin' On My Mind, που μιλάει - με απλά λόγια - για τη φυγή και για τον έρωτα και για το γεγονός του ν' αγαπάς κάποιον που δε σου φέρεται καλά. Σε μια τέτοια περίπτωση, τότε που οι σκέψεις σου δεν είναι καθαρές, αλλά ασυνάρτητες και χρειάζεσαι λιγάκι ηρεμία, καλό είναι να παίρνεις το πιο γρήγορο τρένο και να φεύγεις.
9. Elvis Presley: Mystery Train, 1955 Πώς θα ήταν ο κόσμος χωρίς τον Έλβις; Βαρετός, σκοταδιστικός, δίχως ρυθμό, δίχως πάθος, δίχως κίνηση. Κοινώς ανυπόφορος. Η ερμηνεία του σε αυτό το παλιό μπλουζ τραγουδάκι χάρισε άλλη γοητεία στο κεφάλαιο "τραγούδια για τρένα". Κάθε μακρύ ταξίδι από τότε φαντάζει μαγικό: σα θαύμα σε έναν κόσμο που πλήττει. Απ'όλους τους συνταξιδιώτες, λοιπόν, μάλλον θα διάλεγα τον Έλβις. Κι απ'όλα τα εισιτήρια, αυτό χωρίς επιστροφή.

Ιανουάριος 2010
www.exitmag.tk

Δισκοθήκη | 06

ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΤΑΜΟΥ

Melody Gardot: My One And Only Thrill Η Melody Gardot είναι σα μια πιο εκκεντρική εκδοχή της Madeleine Peyroux και σαν μια πιο μοιραία παραλλαγή της Norah Jones. Κομψή δεσποινίς με πανέμορφη δροσερή φωνή, στα 25 της χρόνια κυκλοφορεί το δεύτερο της άλμπουμ, στο οποίο αποδίδει εξαιρετικά τις πρωτότυπες jazz συνθέσεις της, άλλοτε με μια δόση λεπτού blues υπόβαθρου, κι άλλοτε με αέρα bossa nova. Παλιομοδίτικο από την αρχή μέχρι το τέλος, χωρίς να μιμείται και να κουράζει στο ελάχιστο - αντίθετα, πολύ ξεκάθαρο και τίμιο από έκφραση επιρροών, και ατμοσφαιρικό σε χαρακτήρα - το My One And Only Thrill απέσπασε εξαιρετικές κριτικές που το καθιστούν μια από τις καλύτερες και πιο δουλεμένες jazz κυκλοφορίες της περασμένης χρονιάς που αξίζει να αγαπηθεί και τη φετινή.
Ένας παραπάνω λόγος να το λατρέψεις, είναι και η μια και μοναδική διασκεύη του (αλλά όχι μία και μοναδική συγκίνηση του!) στο Somewhere Over The Rainbow της Judy Garland από το λατρεμένο Μάγο του Οζ: διασκευή-ρίσκο, που, όμως, αποδίδεται με σεβασμό, χαρίζοντας ένα νέο, ευφάνταστο στίγμα στην ονειρεμένη μελωδία.
Επιπροσθέτως, η Gardot πέρα από μουσικό, αποδεικνύεται και στιρχουγικό ταλέντο, μιας και το λεκτικό της ντύσιμο στα τραγούδια συχνά μετατρέπεται σε θαυμάσια ερωτικά ποιήματα: "I don't know why you came along at such a perfect time/ But if I let you hang around I'm bound to lose my mind/ Cause your hands may be strong but the feelings all wrong/ Your heart is as black as night".
Υπέροχη δουλειά που αποπνέει τη μέθη από το άρωμα του βερμούτ: δεν έχω πιεί ποτέ βερμούτ, αλλά μ'αρέσει να το βλέπω να το πίνουν οι ηθοποιοί στις παλιές αμερικάνικες ταινίες. Cheers!

Soul Divas (Blaxploitation Masterpieces): 36 Original Rare Soul Tunes Για όσους από εσάς έχετε περάσει ώρες ατελείωτες χαζεύοντας και θαυμάζοντας τον Shaft και την Coffy (προσωποποιήσεις του τί θα πεί cool!) στα ομώνυμα blaxploitation films, για όσους έχετε λατρέψει τις μουσικές που μας χάρισε ο Curtis Mayfield και ο Roy Ayers και ξετρελαθεί με αυθεντικά φευγάτα funky ριφάκια (κι αν όχι, καιρός να ξεκινήσετε!), ορίστε μια νέα κυκλοφορία που θα σας ικανοποιήσει και μάλιστα με το παραπάνω: 36 σπάνια κομμάτια που ακούστηκαν σε soundtrack από b-movies των seventies, εδώ με τις υπέροχες φωνές αξιοσέβαστων κυριών - όπως είναι η Ann Peebles, η Esther Williams, η Fontela Bass, η Big Ella -, εμπεριέχονται σε αυτή τη διπλή συλλογή που μας εμφανίστηκε πρόσφατα και ήρθε από τη Γαλλία. Με το ασύγκριτο μεγαλείο της μαύρης φωνής και του μαύρου ταπεραμέντου να ξεδιπλώνεται αξιοζήλευτα, οι ντίβες της soul τραγουδούν, μεταξύ άλλων, συνθέσεις των James Brown, Al Green, Jesse Stone, σε δυσεύρετες, ακατέργαστες, χορευτικές εκτελέσεις (περισσότερο ή λιγότερο διάσημων τραγουδιών).
Η πολύχρωμη διάθεση περιρρέουσα και ο ρυθμός ασυναγώνιστος χαρίζουν ένα συμπαγές αφιέρωμα στα χρόνια της εξύμνησης της μαύρης ψυχής σε περιόδους κοινωνικών διαταραχών, τραγωδιών και παραλογισμών. Δε σκοπεύω να εισχωρήσω σε κάποιο γκέτο ή να κάνω τα μαλλιά μου άφρο, απλά πορεύομαι ανεξάρτητα και ερευνητικά, σύμφωνα με το τέλος που - ευτυχώς - φαίνεται να έχει οριστεί σε κουτούς, ξεπερασμένους διαχωρισμούς, τύπου ροκάδες και καρεκλάδες.

Ιανουάριος 2010
www.exitmag.tk